Tussen juni 2025 en mei 2026 werden in Engeland 1.967.268 ongelicentieerde cannabisproducten op privévoorschrift verstrekt. Dat blijkt uit data van de NHS Business Services Authority, een onderdeel van het Britse ministerie van Volksgezondheid dat platforms en diensten levert voor de NHS en de overheid. Het gaat om een enorme sprong ten opzichte van eerdere jaren. En die sprong zegt vooral iets over het falen van het gereguleerde systeem.
Explosieve groei van privévoorschriften voor cannabis
Een privévoorschrift is een recept dat buiten de publieke NHS om wordt uitgeschreven door een specialist in een particuliere kliniek, waarbij de patiënt zelf betaalt. Een ongelicentieerd cannabisproduct is een product dat geen officiële handelsvergunning als geneesmiddel heeft, maar wel legaal door een specialist mag worden voorgeschreven.
De cijfers zijn geanalyseerd door de Press Association. Ze tellen hoe vaak zulke producten op privérecepten voorkwamen in Engeland:
| Periode | Aantal verstrekte producten | Groei t.o.v. vorige periode |
|---|---|---|
| 2023 | 282.920 | – |
| 2024 | 659.293 | circa 2,3 keer zoveel |
| juni 2025 – mei 2026 | 1.967.268 | circa 3 keer zoveel |
De laatste meetperiode loopt niet gelijk met een kalenderjaar. Een één-op-één vergelijking is daarom niet helemaal zuiver, maar de trend is onmiskenbaar. Ongeveer driekwart van alle items was cannabisbloem, wat neerkomt op bijna 1,5 miljoen voorschriften. De rest bestond uit vape-cartridges met vloeistof, oliën, druppels en gummies. Patiënten kiezen dus massaal voor de plant zelf.
Waarom Britse patiënten uitwijken naar de privémarkt
Medicinale cannabis is in het Verenigd Koninkrijk sinds november 2018 legaal op voorschrift. Op papier is de deur dus open. In de praktijk zit hij voor de meeste patiënten op slot. De NHS zegt het zelf op haar website: "Zeer weinig mensen in Engeland zullen waarschijnlijk een NHS-voorschrift voor medicinale cannabis krijgen."
Hoe weinig? Eind 2025 hadden slechts zes patiënten via de NHS een voorschrift gekregen voor full-spectrum medicinale cannabis. Full-spectrum betekent dat het product het volledige profiel van de plant bevat, dus cannabinoïden zoals THC en CBD plus terpenen, in plaats van één geïsoleerde stof. Zes patiënten, na zeven jaar legaliteit. Dat is geen systeem, dat is een afrondingsfout.
Het gevolg laat zich raden. Wie chronische pijn, epilepsie of andere klachten heeft en niet bij de NHS terechtkan, zoekt een particuliere kliniek. Die route kost geld, maar biedt wel wat de publieke zorg weigert te leveren: daadwerkelijke toegang. De bijna twee miljoen privévoorschriften zijn daarmee vooral een thermometer voor hoe groot de vraag is die de NHS onbeantwoord laat.
Waarschuwingen zonder oplossingen schieten tekort
De nieuwe Engelse cijfers over privévoorschriften voor medicinale cannabis werden niet zomaar gepubliceerd. Ze maken deel uit van een bredere campagne waarin Britse overheidsvertegenwoordigers patiënten waarschuwen voor privérecepten en ongelicentieerde producten. Die zorgen klinken verantwoordelijk, maar missen de kern.
Wie alarm slaat over de groei van de privémarkt, terwijl tegelijk vrijwel niemand via de NHS wordt geholpen, bestrijdt het symptoom en negeert de oorzaak. Zonder serieuze stappen om het gereguleerde programma te verbeteren, voelt zo'n waarschuwing als performatieve propaganda. Denk aan concrete verbeteringen:
- meer artsen binnen de NHS die medicinale cannabis mogen en durven voorschrijven;
- duidelijke richtlijnen voor full-spectrum producten in plaats van alleen geïsoleerde middelen;
- betaalbare toegang, zodat patiënten niet afhankelijk zijn van hun portemonnee.
Wij zien het dagelijks in de growerscommunity: mensen willen kwaliteit, transparantie en eerlijke toegang tot de plant. Britse patiënten verdienen beter dan waarschuwingen. Ze verdienen een systeem dat werkt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel medicinale cannabisproducten werden in Engeland privé voorgeschreven?
Van juni 2025 tot en met mei 2026 werden in Engeland 1.967.268 ongelicentieerde cannabisproducten op privévoorschrift verstrekt. Dat blijkt uit gegevens van de NHS Business Services Authority, geanalyseerd door de Press Association. Het is bijna drie keer zoveel als de 659.293 items die in 2024 werden geregistreerd.
Welke cannabisproducten worden het vaakst voorgeschreven in het Verenigd Koninkrijk?
Cannabisbloem is veruit het populairst: ongeveer driekwart van alle privé voorgeschreven items in de periode 2025/26 betrof bloem. Het resterende kwart bestond uit vape-cartridges met vloeistof, oliën, druppels en gummies. Patiënten kiezen dus overwegend voor de plant in haar natuurlijke vorm.
Is medicinale cannabis legaal in het Verenigd Koninkrijk?
Ja. Sinds november 2018 mogen specialisten in het Verenigd Koninkrijk medicinale cannabis legaal voorschrijven. In de praktijk krijgen via de publieke NHS echter maar heel weinig patiënten zo'n recept, waardoor de overgrote meerderheid aangewezen is op particuliere klinieken die zelf moeten worden betaald.
Hoeveel patiënten kregen een NHS-voorschrift voor full-spectrum cannabis?
Eind 2025 hadden slechts zes patiënten via de NHS een voorschrift ontvangen voor full-spectrum medicinale cannabis, dus producten met het volledige profiel van de plant. Dat terwijl zulke voorschriften op dat moment al zeven jaar legaal waren. Het illustreert hoe beperkt de toegang binnen het publieke systeem is.
Wat is een ongelicentieerd cannabisproduct?
Een ongelicentieerd cannabisproduct is een middel zonder officiële handelsvergunning als geneesmiddel. Een specialist mag het in het Verenigd Koninkrijk wel legaal voorschrijven, bijvoorbeeld wanneer gangbare behandelingen onvoldoende werken. Vrijwel alle cannabisbloem, oliën en gummies die privé worden voorgeschreven, vallen onder deze categorie.
Waarom groeit de Britse privémarkt voor medicinale cannabis zo snel?
De groei komt vooral doordat de NHS nauwelijks voorschriften uitschrijft. Patiënten met chronische klachten die geen toegang krijgen via de publieke zorg, stappen massaal over naar particuliere klinieken. Het aantal privé verstrekte items steeg daardoor van 282.920 in 2023 naar bijna twee miljoen in de periode 2025/26.
Bronnen
- Homepage van de NHS Business Services Authority, de bron van gegevens over in Engeland verstrekte recepten, NHS Business Services Authority, 2026-06-01
- Medical cannabis (informatiepagina van de NHS over de beschikbaarheid van medicinale cannabis), NHS, 2025-01-01
- Daily Post: lokale berichtgeving over het aantal particuliere cannabisrecepten in Engeland, Daily Post, 2026-06-01
Nederland