Jongeren blowen minder dan ooit, ondanks legalisatie

Het cannabisgebruik onder Amerikaanse scholieren is gedaald tot het laagste niveau in dertig jaar. Volgens gegevens van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC), de federale gezondheidsdienst van de VS, is het aandeel middelbare scholieren dat cannabis gebruikt in tien jaar met ongeveer 60 procent afgenomen. Die daling viel samen met de legalisatie van cannabis voor volwassenen in bijna de helft van alle Amerikaanse staten. Dat is relevant, want de gedachte dat legalisatie meer jongeren aan het blowen zet, blijkt niet te kloppen. Ook in Duitsland zien we na de legalisatie een vergelijkbare trend.

Wat de CDC-cijfers precies laten zien

De cijfers komen uit het Youth Risk Behavior Surveillance System (YRBS). Dat is een landelijk monitoringsysteem van de CDC dat regelmatig het risicogedrag van middelbare scholieren in kaart brengt, van alcohol en tabak tot cannabis. Via de online YRBS Explorer zijn de resultaten openbaar in te zien.

De belangrijkste maatstaf is het aandeel huidige gebruikers: scholieren die zeggen dat ze in de afgelopen dertig dagen minstens één keer cannabis hebben gebruikt. Dat percentage ligt volgens de CDC nu lager dan op enig moment in de afgelopen drie decennia. Over de laatste tien jaar is het gebruik met ongeveer 60 procent gedaald.

De timing maakt het bijzonder. In dezelfde periode voerde bijna de helft van de Amerikaanse staten adult-use legalisatie in. Daarmee bedoelen we wetgeving die volwassenen, meestal vanaf 21 jaar, legaal toegang geeft tot cannabis voor recreatief gebruik, inclusief gereguleerde teelt en verkoop. Meer legale winkels, minder tieners die gebruiken. Dat is precies het omgekeerde van wat tegenstanders jarenlang voorspelden.

Belangrijk om te weten: deze gegevens tonen een samenhang in de tijd, geen bewezen oorzaak. Wel laten ze overtuigend zien dat legalisatie in de VS niet gepaard is gegaan met een stijging van het gebruik onder jongeren.

Meerdere bronnen, hetzelfde beeld

Eén dataset kan toeval zijn. Hier wijzen alle grote bronnen echter dezelfde kant op. De cijfers zijn verzameld en gepubliceerd door NORML (National Organization for the Reform of Marijuana Laws), een Amerikaanse organisatie die zich al decennia inzet voor de hervorming van de cannabiswetgeving. Volgens NORML sluiten de CDC-gegevens aan bij onderzoek van de University of Michigan en van de SAMHSA, de Amerikaanse federale instantie voor middelengebruik en geestelijke gezondheid. Ook die bronnen melden dat het cannabisgebruik onder jongeren landelijk op een historisch laagterecord staat.

Daarnaast publiceerde het Marijuana Policy Project, een Amerikaanse beleidsorganisatie, vorig jaar een analyse per staat. De conclusie: in bijna elke staat die een gereguleerde markt voor volwassenen invoerde, daalde het cannabisgebruik onder tieners.

NORML-adjunct-directeur Paul Armentano is daar duidelijk over:

"Sensationele beweringen dat legalisatie voor volwassenen samenhangt met meer cannabisgebruik door tieners worden simpelweg niet ondersteund door betrouwbare data. Deze overheidscijfers zouden wetgevers gerust moeten stellen: toegang tot cannabis kan legaal gereguleerd worden op een manier die veilig en effectief is, en die de gewoonten van jongeren niet onbedoeld beïnvloedt."

Federale onderzoeksinstituten, universiteiten en onafhankelijke beleidsanalisten komen dus allemaal tot hetzelfde beeld. Dat maakt de conclusie een stuk steviger dan één losse meting.

Duitsland: de eerste cijfers na legalisatie

De trend beperkt zich niet tot de VS. Duitsland legaliseerde cannabis voor volwassenen in april 2024. Het Duitse Federale Instituut voor Volksgezondheid publiceerde daarna de Drugsaffiniteitsstudie 2025. Dat is een terugkerend onderzoek naar middelengebruik onder Duitse jongeren. Tussen april en juli 2025 zijn 7.001 jongeren van 12 tot 25 jaar ondervraagd. De resultaten zijn vergeleken met een soortgelijke meting uit april tot en met juni 2023, dus van vóór de legalisatie.

Dat zijn geen spectaculaire dalingen, maar wel dalingen. Na legalisatie bleef de verwachte toename onder minderjarigen uit, ook bij de groep die regelmatig gebruikt. Een aanvullende Duitse studie vond bovendien geen verband tussen legalisatie en veranderingen in zwaar gebruik.

Ter vergelijking de Amerikaanse kerncijfers: het aandeel huidige gebruikers onder scholieren is in tien jaar met ongeveer 60 procent gedaald en staat op het laagste niveau in dertig jaar. Zo'n 24 staten reguleren inmiddels een markt voor volwassenen. Twee totaal verschillende systemen laten dus dezelfde richting zien.

Wat dit betekent voor beleid en voor growers

Voor beleidsmakers is de boodschap helder. Het argument "denk aan de kinderen" wordt vaak gebruikt tegen legalisatie, maar wordt door de beschikbare data niet ondersteund. Een gereguleerde markt kan volwassenen toegang geven zonder dat jongeren massaal gaan gebruiken.

Hoe dat precies komt, is nog onderwerp van onderzoek. Een veelgenoemde verklaring is leeftijdscontrole. Een gelicenseerde verkoper vraagt naar een ID en riskeert zijn vergunning bij verkoop aan minderjarigen. Een illegale dealer doet dat niet. Daarnaast verliest cannabis in een legale omgeving voor sommige tieners misschien iets van zijn "verboden" aantrekkingskracht.

Voor ons als growers bevestigt dit wat we altijd al zeiden: transparantie en verantwoordelijkheid gaan samen. Cannabis is voor volwassenen. Wij kweken onze gefeminiseerde genetica, zaden die vrijwel uitsluitend vrouwelijke planten opleveren, met dezelfde houding. Elke stam is zelf getest, er is geen doorverkoop en alles gebeurt eerlijk en open. Wij geloven in een volwassen markt waarin kwaliteit en verantwoordelijkheid de norm zijn. Gemiddeld is onze vijand, ook als het om beleid gaat.

Ben je volwassen en wil je zelf kweken? Check altijd eerst de wetgeving in jouw land of staat voordat je zaden bestelt of plant.

Veelgestelde vragen

Leidt legalisatie van cannabis tot meer gebruik onder jongeren?

Volgens de beschikbare data niet. In de Verenigde Staten daalde het cannabisgebruik onder scholieren in tien jaar met ongeveer 60 procent. In diezelfde periode legaliseerde bijna de helft van de staten cannabis voor volwassenen. Ook in Duitsland nam het gebruik onder 12- tot 17-jarigen na de legalisatie licht af in plaats van toe.

Wat is het YRBS van de CDC?

Het Youth Risk Behavior Surveillance System is een monitoringsysteem van de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention. Het meet regelmatig het risicogedrag van middelbare scholieren, waaronder het gebruik van alcohol, tabak en cannabis. De resultaten zijn openbaar via de YRBS Explorer. Daardoor kunnen onderzoekers trends over meerdere decennia vergelijken.

Wanneer geldt een scholier als huidige cannabisgebruiker?

In Amerikaanse jongerenonderzoeken geldt iemand als huidige gebruiker als hij of zij aangeeft in de afgelopen dertig dagen minstens één keer cannabis te hebben gebruikt. Deze maatstaf zegt meer over actueel gedrag dan de vraag of iemand ooit heeft geblowd. Daarom wordt hij veel gebruikt om trends in de tijd te volgen.

Hoe ontwikkelde het cannabisgebruik onder Duitse jongeren zich na 2024?

Uit de Duitse Drugsaffiniteitsstudie 2025 blijkt dat het aandeel 12- tot 17-jarigen dat in het afgelopen jaar cannabis gebruikte, daalde van 6,7 procent in 2023 naar 6,1 procent in 2025. Regelmatig gebruik, meer dan tien keer per jaar, ging van 1,3 naar 1,1 procent. Er werden 7.001 jongeren ondervraagd.

Waarom zou een gereguleerde markt jongeren minder bereiken?

Een veelgenoemde verklaring is leeftijdscontrole. Gelicenseerde verkooppunten moeten identiteitsbewijzen controleren en riskeren hun vergunning bij verkoop aan minderjarigen. Illegale verkopers hebben die prikkel niet. Ook kan cannabis voor tieners minder spannend worden zodra het een gewoon, gereguleerd product voor volwassenen is. Het exacte mechanisme wordt nog onderzocht.